Негізгі тұжырымдар
EigenCloud (бұрынғы EigenLayer) – бұл бұрыннан стейкингке қойылған ETH протоколына Ethereum негізгі деңгейінен тыс қосымша сервистердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектесу мүмкіндігін беретін, «рестейкинг» тұжырымдамасын енгізген Ethereum негізіндегі протокол.
EigenCloud негізінде құрылған сервистер Белсенді тексерілген сервистер (AVS) деп аталады. Олардың қатарына деректердің қолжетімділігі деңгейлері, кроссчейн көпірлері және oracle желілері кіруі мүмкін.
Рестейкерлер нативті ETH рестейкингін, өтімді стейкинг токендерінің рестейкингін немесе өтімділік провайдері токендерінің рестейкингін таңдай алады, олардың әрқайсысының тәуекелдері мен табыстылық профилі әртүрлі болады.
Кіріспе
Қауіпсіз блокчейн қолданбасын құру, әдетте, валидаторлардың мүлдем жаңа жиынтығын нөлден бастап жасақтауды білдіреді. Бұл процесс жаңа жобалар үшін қымбат, баяу және тәуекелді болуы мүмкін. Сондай-ақ бұл қауіпсіздіктің бүкіл кеңірек экожүйе бойынша шашырап, әлсіреуіне әкеледі.
EigenLayer — осы мәселені шешуге арналған, Ethereum негізінде құрылған протокол. Ол рестейкинг деп аталатын механизмді енгізді, бұл механизм бұрыннан ETH стейкингіне қатысқан пайдаланушыларға осы қауіпсіздікті басқа сервистерге де таратуға мүмкіндік береді. Олар мұны стейкингті тоқтатпай немесе қосымша активтерді бұғаттамай-ақ жасай алады. Осылайша, EigenLayer ортақ, орталықсыздандырылған сенім маркетплейсі ретінде жұмыс істейді.
Өзінің алғашқы күндерінен бастап бұл жоба қарапайым рестейкинг шеңберінен әлдеқайда кеңейді. 2025 жылдың маусымында ол өз атауын EigenCloud деп өзгертті және өзін кеңірек инфрақұрылымдық платформа ретінде көрсете бастады. Бұл мақалада негізгі жүйенің қалай жұмыс істейтіні және ненің өзгергені түсіндіріледі.
EigenLayer қалай жұмыс істейді?
Негізінде, EigenLayer Ethereum стейкерлеріне оның смарт-келісімшарттарына өз еркімен қосылуға мүмкіндік береді. Бұл олардың стейкингке қойылған ETH-не (немесе өтімді стейкинг токендеріне Ethereum-ның өзінен бөлек, бір уақытта қосымша протоколдар мен сервистердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
EigenLayer Ethereum-ның proof-of-stake моделіне негізделеді. Стейкерлер өздерінің экономикалық қауіпсіздігін тек негізгі блокчейнге ғана емес, нақты сервистерге де бағыттайды. Мысалы, бұл қауіпсіздік орталықсыздандырылған сақтау желісін, блокчейн ойынындағы ойын ішіне арналған заттарды немесе несие беру қолданбасына деген сенімді қолдауы мүмкін.
Бұл қосымша протоколдар Белсенді тексерілетін сервистер (AVS) деп аталады. Рестейкинг процесімен таныспас бұрын, AVS сервистерін толығырақ қарастырған жөн.
Белсенді тексерілген қызметтер (AVS) дегеніміз не?
AVS - бұл EigenLayer біріктірілген қауіпсіздігін пайдаланатын сервистер мен қолданбалар. Олар деректердің қолжетімділігі деңгейлерінен және кроссчейн көпірлерінен бастап oracle желілері мен жинақтау инфрақұрылымына дейін ауқымды қамтуы мүмкін. Әрбір AVS өзінің қатысу талаптарын белгілейді, ал рестейкерлер өздері қолдағысы келетін сервистерді таңдай алады.
Белгілі AVS сервистерінің бірі — EigenLayer-дің өз деректерінің қолжетімділігі деңгейі болып табылатын EigenDA. EigenDA үлкен көлемдегі деректерді өңдеуге арналған. Бұл оны тиімді әрі үнемді деректер қоймасын қажет ететін Layer 2 роллаптары мен қолданбалары үшін өте қолайлы етеді.
Рестейкингтің кезең-кезеңімен жұмыс істеу принципі
1. Пайдаланушы ETH-ті Ethereum-да нативті түрде немесе өтімді стейкинг протоколы арқылы стейкингке қояды.
2. Олар өздерінің стейкингке қойылған ETH немесе LST токендерін EigenLayer-дің смарт-келісімшарттарына енгізеді.
3. Олар қай AVS сервисін қолдайтынын таңдайды және қажетті бағдарламалық жасақтаманы өздері іске қосады немесе операторға сеніп тапсырады.
4. Операторлар рестейкерлердің атынан нақты AVS сервисіне арналған бағдарламалық жасақтаманы іске қосады және бұл үшін сыйақы алады. Осы сеніп тапсыру моделінде рестейкерлер өз активтерін бір немесе бірнеше AVS үшін техникалық инфрақұрылымды басқаратын операторларға бере алады.
5. AVS тарапынан жасалған сыйақылар олардың қатысуына байланысты рестейкерлер мен операторлар арасында қайта бөлінеді.
Рестейкинг түрлері
EigenLayer рестейкингтің үш негізгі түрін қолдайды, олардың әрқайсысы әртүрлі пайдаланушылар мен теңшелімдерге сәйкес келеді:
Нативті ETH рестейкингі: Ethereum нодтарын іске қосатын валидаторлар өздерінің қаражат шығару деректерін EigenLayer келісімшарттарына бағыттау арқылы ETH-ті тікелей рестейкингке қоя алады. Бұл опция көбірек техникалық білімді қажет етеді және әдетте тәжірибелі пайдаланушыларға қолайлы.
Өтімді стейкинг токендерінің (LST) рестейкингі: Өтімді стейкинг протоколдарынан LST иеленетін пайдаланушылар бұл токендерді EigenLayer-ге енгізе алады. Бұл өз валидаторлық инфрақұрылымын іске қосқысы келмейтін адамдар үшін жиі қолданылатын кіру нүктесі болып табылады.
Өтімділік провайдері (LP) токендерінің рестейкингі: Құрамында ETH немесе LST бар өтімділік провайдерінің (LP) токендерін де енгізуге болады, бұл рестейкингті DeFi өтімділік пулында белсенді пайдаланушыларға таратуға мүмкіндік береді.
EIGEN токені
2024 жылы, EigenLayer негізі қаланғаннан кейін үш жыл өткен соң, EIGEN токені іске қосылды. EIGEN экожүйе ішіндегі пайдалылық және басқару токені ретінде қызмет етеді. Токен иелері оны басқару шешімдеріне қатысу үшін және нативті ETH рестейкингімен қатар немесе оның орнына жеке токенге негізделген қауіпсіздік моделіне сүйенетін белгілі бір AVS сервистерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектесу үшін пайдалана алады.
Слешинг және орындалуын қадағалау
2025 жылғы сәуірде Ethereum негізгі желісінде слешинг іске қосылды. Слешинг рестейкердің немесе оператордың AVS ережелерін бұзған немесе желіде бола алмаған жағдайда стейкингке қойылған активтерінің бір бөлігінен айырылуын білдіреді.
Слешинг бүкіл протокол бойынша міндетті түрде қолданылмайды, әрбір AVS үшін оған өз еркімен қосылу принципі бойынша жұмыс істейді. Әрбір AVS өзінің слешинг шарттарын әзірлейді және операторлар бұл сервистерге қосылуды таңдаған жағдайда ғана тәуекелге ұшырайды. Кейінгі жетілдіру сонымен қатар қайта бөлу функциясын қосты, ол слешингке ұшыраған қаражатты тек жағып жіберудің орнына белгіленген алушыларға қайта бағыттай алады. Бұл қайта бөлу опциясы да өз еркімен қосылу негізінде қалады және нативті ETH-ке немесе EIGEN токеніне қолданылмайды.
EigenLayer-ден EigenCloud-қа көшу
2025 жылғы маусымда EigenLayer жобасының артындағы команда EigenCloud-ты іске қосты, ал 2026 жылы EigenCloud-қа толық ребрендинг аяқталды. Мақсаты оны тек рестейкинг протоколы ғана емес, «тексерілетін бұлт» платформасы ретінде көрсету болды.
EigenCloud ұсынатын сервистерге деректердің қолжетімділігіне арналған EigenDA, офчейн есептеулерге арналған EigenCompute және EigenVerify немесе EigenAI сияқты тексеру құралдары жатады. Жалпы идея - әзірлеушілерге EigenLayer-дің ортақ қауіпсіздігін сенімділік деңгейі ретінде пайдалана отырып, нәтижелерін криптографиялық түрде тексеруге болатын қолданбаларды жасауға мүмкіндік беру.
EigenLayer рестейкинг жүзеге асырылатын негізгі протокол болып қала береді, ал EigenCloud оның айналасында құрылған кеңірек платформаны білдіреді. Бұл бағыттың өзгеруі жоба амбицияларының уақыт өте келе қалай өскенін көрсетеді.
EigenLayer артықшылықтары
EigenLayer әртүрлі сервистердегі валидаторлардың ортақ пулына сүйене отырып, орталықсыздандырылған қолданбалардың (DApps) қауіпсіздігін нығайтуды мақсат етеді. Бұл пайдаланушылар үшін де, әзірлеушілер үшін бұдан да сенімдірек орта қалыптастыра алады.
Ол сондай-ақ кеңінен енгізілмес бұрын жаңа идеялар сыналатын және тексерілетін сынақ алаңы ретінде қызмет ете алады. Маңыздылығы жағынан кем түспейтін тағы бір жайт, ол әрбір әзірлеушінің бөлек валидаторлар жиынтығын құру және оны ұстап тұру қажеттілігін жоя отырып, шектеусіз инновацияларды ынталандырады. Оның орнына, әзірлеушілер рестейкинг арқылы қолданыстағы валидаторлар желісіне қосыла алады, бұл Ethereum экожүйесінде кеңірек эксперименттер жүргізуге жағдай жасауы мүмкін.
Ескеру қажет тәуекелдер
Кез келген DeFi протоколы сияқты, EigenLayer де пайдаланушылар қатыспас бұрын түсінуі керек тәуекелдерді қамтиды.
Слешинг тәуекелі: Рестейкерлер мен операторлар AVS ережелеріне қайшы әрекет етсе немесе талап етілетін жұмыс уақытын сақтай алмаса, слешингке, яғни стейкингке қойылған активтерінің бір бөлігін жоғалтуға тап болуы мүмкін. Әрбір AVS өз саясатын белгілейтіндіктен, нақты шарттар әртүрлі болуы мүмкін.
Смарт-келісімшарт тәуекелі: EigenLayer күрделі смарт-келісімшарттарға сүйенеді. Осы келісімшарттардағы кез келген осалдық қаражаттың жоғалуына әкеп соғуы мүмкін.
Өзара байланысты слешинг: Бір уақытта бірнеше AVS қауіпсіздігін қамтамасыз ететін операторлар өзара байланысты тәуекелдерге тап болады. Бір саладағы қателік бір мезгілде бірнеше сервисте айыппұлдардың қолданылуына әкеп соғуы мүмкін.
Орталықтандыруға қатысты қауіптер: Егер рестейкингке қойылған активтердің үлкен үлесі санаулы ғана операторлардың немесе үстемдік етуші стейкинг пулдарының қолында шоғырланса, бұл кеңірек қауіпсіздік моделіне әсер етуі мүмкін орталықтандыру тәуекелдерін тудыруы ықтимал.
Қосымша күрделілік: Рестейкинг стандартты Ethereum стейкингінің үстіне қосымша деңгейлерді қосады. Бұл, әсіресе тәжірибесі аз қатысушылар үшін, тәуекелді бағалау мен басқаруды қиындатуы мүмкін.
Сұрақ-жауап
EigenLayer-дегі рестейкинг дегеніміз не?
Рестейкинг - бұл Ethereum-ның үстіне құрылған, AVS деп аталатын қосымша сервистердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектесу үшін бұрыннан стейкингке қойылған ETH немесе өтімді стейкинг токендерін қайта пайдалану процесі. Пайдаланушылар өздерінің стейкингке қойылған активтерін EigenLayer смарт-келісімшарттарына енгізеді, содан кейін қосымша тәуекелдерді қабылдай отырып, ықтимал қосымша сыйақылар алу үшін бір немесе бірнеше AVS сервисін қолдай алады.
EigenLayer мен EigenCloud бір нәрсе ме?
Олар бір-бірімен тығыз байланысты. EigenLayer - бұл бастапқы рестейкинг протоколы. 2025 жылдың маусымында ауқымды жоба EigenCloud деп өзгертілді және деректердің қолжетімділігін, офчейн есептеулерді және тексеру сервистерін қамтитын кеңірек «тексерілетін бұлт» платформасына айналды. Рестейкинг жүйесі осы үлкен ұсыныстың негізгі бөлігі болып қала береді.
AVS дегеніміз не?
Белсенді тексерген сервис (AVS) - бұл EigenLayer-дің біріктірілген қауіпсіздігін пайдаланатын кез келген сервис немесе қолданба. Мысалдарға деректердің қолжетімділігі деңгейлерін, кросс-чейн көпірлерін, oracle желілерін және жинақтау инфрақұрылымын жатқызуға болады. Әрбір AVS өзінің ережелері мен сыйақыларын белгілейді, ал рестейкерлер қайсысын қолдайтынын өздері таңдайды.
EigenLayer-де слешинг қашан іске қосылды?
Слешинг Ethereum негізгі желісінде 2025 жылдың сәуір айында іске қосылды. Ол бүкіл протокол бойынша міндетті түрде қолданылмайды, әрбір AVS үшін өз еркімен қосылу принципі бойынша жұмыс істейді, сондықтан операторлар тек өздері қосылуды таңдаған сервистерде ғана слешинг тәуекеліне ұшырайды.
Қорытынды ойлар
EigenLayer Ethereum экожүйесінде орталықсыздандырылған қауіпсіздікті бөлісудің жаңа тәсілін енгізді. Рестейкинг пайдаланушыларға өздерінің қолданыстағы ETH қауіпсіздігін қосымша сервистерге таратуға мүмкіндік береді, бұл қауіпсіз инфрақұрылымды іске қосудағы кедергілерді азайтып, қатысушылар үшін капиталдың тиімділігін арттыруы мүмкін. Соңғы жылдары жобаның дамуы айтарлықтай болды: ол слешингті белсендірді, атауын EigenCloud деп өзгертті және өз қызметінің аясын тексерілетін бұлттық сервистерге қарай кеңейтті.