Walrus trong bối cảnh cạnh tranh đa chain

@Walrus 🦭/acc #walrus $WAL
Khi đặt Walrus vào bối cảnh cạnh tranh đa chain, mình nghĩ điều quan trọng nhất không phải là so Walrus với từng giải pháp storage cụ thể, mà là nhìn Walrus đang giúp Sui cạnh tranh theo cách nào, và cạnh tranh ở lớp nào trong cuộc chơi multi-chain hiện nay.

Walrus không cố gắng thắng ở mặt trận “ai lưu được nhiều dữ liệu hơn” hay “ai rẻ hơn từng byte”, mà tập trung vào một thứ khó hơn nhiều: trải nghiệm ứng dụng khi blockchain bước vào giai đoạn cạnh tranh thực sự về người dùng.

Trong bối cảnh đa chain, phần lớn cuộc cạnh tranh hiện nay vẫn xoay quanh execution: TPS, latency, phí rẻ, parallelism.

Sui tham gia cuộc chơi này rất rõ ràng, với kiến trúc object-centric và khả năng xử lý song song.

Nhưng execution nhanh chỉ là điều kiện cần.

Khi ngày càng nhiều chain đạt mức “đủ nhanh”, khác biệt bắt đầu dịch chuyển sang những lớp ít được nói tới hơn, đặc biệt là data và storage.

Đây là nơi Walrus trở thành một lợi thế chiến lược, chứ không phải một tính năng phụ.

Trong thế giới đa chain, hầu hết các chain đều chấp nhận phụ thuộc vào storage bên ngoài.

IPFS, Arweave, các DA layer hoặc thậm chí storage tập trung được dùng để bù cho giới hạn on-chain.

Điều này tạo ra một mặt bằng chung: chain nào cũng “na ná nhau” ở lớp dữ liệu.

Walrus phá vỡ sự đồng nhất đó bằng cách khiến Sui trở thành một trong số rất ít chain coi storage là một phần của bản sắc hệ sinh thái, chứ không phải phần phụ trợ có thể thay thế tùy ý.

Mình nghĩ lợi thế cạnh tranh đầu tiên của Walrus trong bối cảnh đa chain là giảm chi phí tích hợp cho builder.

Trong một thế giới có quá nhiều chain, builder không chỉ chọn chain dựa trên thông số kỹ thuật, mà dựa trên tổng chi phí build và vận hành.

Việc phải tự chọn storage, tự xử lý độ bền dữ liệu, tự lo gateway, pinning, và rủi ro off-chain là một gánh nặng rất lớn.

Walrus cung cấp cho Sui một câu trả lời rõ ràng: storage native, được thiết kế cùng execution.

Điều này không làm Sui “mở” hơn, nhưng làm Sui dễ dùng hơn, và trong cạnh tranh đa chain, ease of use là vũ khí rất mạnh.

Một điểm cạnh tranh quan trọng khác là Walrus giúp Sui định vị rõ hơn loại ứng dụng mà họ muốn thu hút.

Trong bối cảnh đa chain, không chain nào có thể phục vụ tất cả.

Một số chain tối ưu cho DeFi thuần tài chính, một số cho settlement, một số cho rollup.

Với Walrus, Sui gửi tín hiệu rất rõ: họ muốn trở thành nền tảng cho ứng dụng giàu trạng thái và dữ liệu, như game, social, NFT động, ứng dụng tiêu dùng.

Những ứng dụng này chịu tổn thương rất lớn nếu storage không ổn định hoặc bị phân mảnh.

Walrus giúp Sui cạnh tranh mạnh hơn ở phân khúc này so với những chain chỉ mạnh về execution.

Nếu nhìn cạnh tranh đa chain từ góc độ người dùng cuối, Walrus cũng tạo ra khác biệt rất thực tế.

Người dùng không quan tâm dữ liệu của họ nằm ở IPFS hay Arweave.

Họ chỉ quan tâm ứng dụng có hoạt động mượt, dữ liệu có load nhanh, có bị mất hay không.

Khi một chain có storage native, khả năng kiểm soát trải nghiệm end-to-end cao hơn rất nhiều.

Trong một thế giới đa chain nơi người dùng sẵn sàng chuyển app nếu trải nghiệm tệ, trải nghiệm nhất quán chính là lợi thế cạnh tranh bền vững.

Mình cũng thấy Walrus giúp Sui tránh được một cuộc đua rất nguy hiểm: cuộc đua phụ thuộc vào hạ tầng bên ngoài.

Trong multi-chain, nếu mọi chain đều dùng chung storage layer, thì rủi ro hệ thống bị “đồng bộ hóa”.

Một sự cố ở lớp storage có thể ảnh hưởng tới nhiều chain cùng lúc.

Walrus giúp Sui giảm mức độ phụ thuộc đó, và điều này trở thành lợi thế cạnh tranh trong dài hạn, đặc biệt khi các ứng dụng quy mô lớn bắt đầu yêu cầu SLA cao hơn.

Tất nhiên, Walrus cũng khiến Sui kém “plug-and-play” hơn so với các chain modular thuần túy.

Nhưng trong bối cảnh đa chain, không phải mọi lợi thế đều đến từ khả năng kết nối rộng nhất.

Đôi khi, lợi thế đến từ việc làm một việc rất tốt trong phạm vi của mình.

Walrus giúp Sui làm tốt việc mà họ coi là cốt lõi: quản lý dữ liệu gắn chặt với execution và trải nghiệm ứng dụng.

Một khía cạnh cạnh tranh khác là narrative.

Trong multi-chain, narrative thường xoay vòng rất nhanh.

Chain nào cũng có câu chuyện riêng: fastest, cheapest, most modular.

Walrus giúp Sui kể một câu chuyện khác, ít phổ biến hơn nhưng sâu hơn: chain không chỉ chạy nhanh, mà còn hiểu và kiểm soát dữ liệu của chính hệ sinh thái mình.

Đây không phải narrative dễ pump, nhưng lại là narrative có sức nặng với builder nghiêm túc và ứng dụng dài hạn.

Mình cũng nghĩ Walrus giúp Sui tránh rơi vào tình trạng bị “commoditize” trong thế giới đa chain.

Khi execution trở thành hàng hóa, chain nào cũng có thể fork, tối ưu, bắt kịp nhau.

Storage native, đặc biệt là storage được thiết kế riêng cho execution model, khó sao chép hơn rất nhiều.

Walrus vì vậy trở thành một lớp phòng thủ chiến lược, khiến Sui khó bị thay thế bằng một chain “tương tự nhưng rẻ hơn”.

Nếu nhìn dài hạn, cạnh tranh đa chain sẽ không chỉ là cạnh tranh giữa chain với chain, mà là cạnh tranh giữa stack với stack.

Sui + Walrus là một stack có mức tích hợp cao.

Điều này có thể không phù hợp với mọi triết lý, nhưng lại rất phù hợp nếu mục tiêu là phục vụ ứng dụng thật, người dùng thật, dữ liệu thật.

Trong cuộc chơi đó, Walrus không cần phải thắng mọi đối thủ, chỉ cần giúp Sui thắng trong phân khúc mà họ chọn.

Tóm lại, Walrus trong bối cảnh cạnh tranh đa chain không phải là nỗ lực để Sui trở nên “phổ thông” hơn, mà là nỗ lực để Sui trở nên khác biệt đủ rõ.

Nó giúp Sui cạnh tranh không bằng việc giống người khác, mà bằng việc làm sâu hơn ở những lớp mà phần lớn chain khác bỏ qua.

Và trong một thế giới đa chain ngày càng đông đúc, sự khác biệt có chiều sâu như vậy thường quan trọng hơn rất nhiều so với việc chạy theo những tiêu chí so sánh ngắn hạn.