DannyVN

Một giả định mình thấy rất phổ biến khi nhiều người nhắc đến Sign Protocol gần đây trên Binance Square: miễn là dữ liệu đã được ký và chứng thực đúng chuẩn, thì toàn bộ quy trình phía sau có thể vận hành mà không cần đặt thêm niềm tin vào bất kỳ bên nào tạo ra dữ liệu đó. Giả định này nghe rất gần với tinh thần zero-trust, bởi khi mọi thứ đều có thể kiểm tra, ta dễ nghĩ rằng niềm tin đã bị loại bỏ khỏi hệ thống.
Nhưng khi đi vào cách Sign thực sự được sử dụng, mình bắt đầu nhận ra một điểm lệch nhỏ nhưng quan trọng. Sign không cố gắng đảm bảo rằng mọi chứng thực là đúng, mà nó cung cấp một cách để buộc quy trình phải vận hành dựa trên những điều kiện đã được định nghĩa từ trước, khiến cho việc “tin” hay “không tin” không còn là yếu tố quyết định việc hệ thống có chấp nhận một trạng thái hay không.
Điểm mấu chốt nằm ở cách Sign định nghĩa schema, bởi trong hệ thống này, mỗi chứng thực luôn gắn với một schema cụ thể, và schema không chỉ đơn thuần là khuôn dạng dữ liệu mà còn là một tập hợp các ràng buộc về ý nghĩa, quy định rõ dữ liệu gồm những trường gì, thuộc loại nào, và trong nhiều trường hợp phải liên kết với những chứng thực nào khác thì mới được coi là hợp lệ. Khi schema được định danh rõ ràng và có thể tham chiếu lại, mình nhận ra rằng việc tạo ra một chứng thực không còn là hành động tùy ý, mà trở thành một quá trình phải tuân theo một khuôn đã được công bố, và bất kỳ ai cũng có thể kiểm tra xem nó có thực sự nằm trong khuôn đó hay không.
Nhưng phần quan trọng hơn nằm ở cách các chứng thực liên kết với nhau. Trong Sign, một chứng thực không chỉ tồn tại như một bản ghi độc lập, mà thường chứa tham chiếu đến các chứng thực trước đó thông qua các định danh cụ thể, từ đó hình thành nên một chuỗi phụ thuộc rõ ràng. Khi nhìn vào cấu trúc này, mình thấy rằng một bước sau trong quy trình không “tin” rằng bước trước đã làm đúng, mà yêu cầu phải có bằng chứng rằng bước trước đã tồn tại dưới đúng schema, được tạo ra bởi một bên phù hợp, và được liên kết đúng cách trong toàn bộ cấu trúc dữ liệu.
Điều này khiến cách vận hành của quy trình thay đổi theo một hướng rất cụ thể. Thay vì dựa vào giả định rằng bước trước là hợp lệ, mỗi bước chỉ cần kiểm tra xem các điều kiện đã được định nghĩa có được thỏa mãn hay chưa, và nếu thiếu một trong các điều kiện đó, trạng thái tương ứng đơn giản là không được chấp nhận. Với mình, zero-trust trong Sign vì vậy không nằm ở việc liên tục đi xác minh con người hay tổ chức, mà nằm ở việc thiết kế dữ liệu và mối quan hệ giữa dữ liệu sao cho những gì không thỏa điều kiện không thể được sử dụng như một trạng thái hợp lệ trong hệ thống.
Với mình, cách nhìn gọn nhất về Sign Protocol là: nó biến niềm tin thành các điều kiện có thể kiểm tra, và toàn bộ quy trình chỉ còn là việc các điều kiện đó có được thỏa mãn hay không.
Tuy nhiên, có một điểm mình thấy cần làm rõ để tránh hiểu nhầm rằng Sign tự động thực thi toàn bộ logic này. Bản thân Sign không chặn việc tạo ra một chứng thực “sai”, bởi bất kỳ ai cũng có thể tạo chứng thực miễn là tuân theo schema, và việc một chứng thực có được chấp nhận hay không phụ thuộc vào bên sử dụng dữ liệu, thường là các hợp đồng thông minh hoặc ứng dụng đọc dữ liệu từ Sign. Chính tại lớp này, mình nhận ra rằng các điều kiện mới được kiểm tra một cách đầy đủ, và nếu một ứng dụng chọn kiểm tra chặt chẽ schema, bên phát hành và toàn bộ chuỗi tham chiếu, thì quy trình đó mới thực sự vận hành theo hướng zero-trust.
Điều này dẫn đến một hệ quả quan trọng là cùng một tập chứng thực trong Sign, hai ứng dụng khác nhau có thể đưa ra hai kết quả khác nhau, chỉ vì chúng chọn cách kiểm tra khác nhau. Nhìn từ góc độ này, mình thấy rằng zero-trust không phải là thuộc tính mặc định của Sign, mà là một cách sử dụng Sign, nơi các điều kiện được kiểm tra đầy đủ và nhất quán để loại bỏ nhu cầu phải tin vào từng bước trung gian.
Khi các điều kiện này được thực thi một cách nghiêm ngặt, toàn bộ các chứng thực sẽ tạo thành một cấu trúc có thể kiểm chứng lại, nơi bất kỳ ai cũng có thể lần ngược từ trạng thái hiện tại về các chứng thực ban đầu và kiểm tra xem toàn bộ chuỗi điều kiện có thực sự nhất quán hay không. Trong trường hợp này, với mình, việc kiểm tra không còn là một bước tách biệt, mà trở thành một phần tự nhiên của cách hệ thống vận hành.
Nhưng đến đây, một giới hạn quan trọng bắt đầu xuất hiện. Sign đảm bảo rằng quy trình tuân thủ đúng các điều kiện đã được định nghĩa, nhưng nó không đảm bảo rằng dữ liệu ban đầu là đúng, bởi nếu một chứng thực gốc chứa thông tin sai nhưng vẫn đúng schema và được ký hợp lệ, toàn bộ các bước phía sau vẫn có thể tiếp tục mà không gặp trở ngại nào. Điều này khiến mình nhận ra rằng zero-trust trong Sign không nhằm xác định sự thật tuyệt đối, mà nhằm đảm bảo rằng mọi trạng thái đều là kết quả của một chuỗi điều kiện có thể kiểm chứng.
Và từ đó, một sự thay đổi tinh tế trong cách hiểu về niềm tin bắt đầu xuất hiện. Niềm tin không biến mất khỏi hệ thống, mà bị thu hẹp lại thành những điểm cụ thể hơn như bên phát hành ban đầu hoặc cách schema được thiết kế, khiến cho toàn bộ phần còn lại của quy trình không còn phụ thuộc vào việc “tin” hay “không tin” từng bước riêng lẻ. Khi số lượng schema và mối liên kết tăng lên, mình thấy rằng việc tự mình kiểm tra toàn bộ cấu trúc trở nên khó khăn, và các lớp trung gian bắt đầu xuất hiện để tổng hợp và diễn giải dữ liệu, từ đó đưa niềm tin quay trở lại nhưng ở một vị trí khác.
Có lẽ vì vậy, cách hiểu chính xác hơn về Sign không phải là loại bỏ niềm tin, mà là biến niềm tin thành những giả định cụ thể, có thể nhìn thấy, có thể kiểm tra, và có thể tách rời khỏi nhau trong từng ngữ cảnh sử dụng. Và nếu nhìn xa hơn một chút, mình bắt đầu tự hỏi rằng khi một hệ thống như Sign cho phép biểu diễn toàn bộ quy trình bằng các điều kiện và mối liên kết dữ liệu như vậy, liệu blockchain trong tương lai sẽ còn là nơi lưu trữ trạng thái, hay sẽ dần trở thành một hạ tầng nơi trạng thái chỉ đơn thuần là kết quả của việc thỏa mãn những điều kiện đã được định nghĩa từ trước.
$SIGN #SignDigitalSovereignInfra @SignOfficial

لقد توقفت لفترة طويلة عندما قرأت الجزء الخاص بوثائق بروتوكول Sign الذي يقول إن التصديق يجب أن يكون "مفيدًا"، وليس مجرد بيانات خام. يبدو من خلال السمع أن البيانات عند مرورها عبر Sign ستصبح أكثر فائدة وسياقًا. ولكن عند النظر عن كثب إلى كيفية تكوين التصديق فعليًا، فإن الافتراض بأن الفهم موجود مسبقًا فيه يبدأ في عدم الثبات.
يسمح بروتوكول Sign بتعريف الهيكل لتنسيق البيانات، وربط التصديق بالجهة المصدرة من خلال التوقيع، وتوثيق دورة الحياة بالكامل لتسهيل تتبعها والتحقق منها. هذا يجعل البيانات أكثر وضوحًا من حيث الهيكل وأكثر موثوقية من حيث النزاهة. لكن الهيكل لا يشفّر المعنى الدلالي، والتصديق لا يحتوي على أي منطق تنفيذ لتحويل البيانات إلى استنتاج. إنه مجرد بيانات، وتوقيع، وحالة.

أسرع طريقة لفهم SIGN Stack ليست من خلال النظر إلى كل مكون.
لكن يجب تجربة إزالة جزء، ثم رؤية ما إذا كان النظام المتبقي يمكنه العمل.
وهذا هو الوقت الذي أدركت فيه لماذا لا يمكن فهم بروتوكول Sign كونه بروتوكولاً منفرداً.
تم تصميم SIGN Stack كنظام يعتمد على بعضه البعض، حيث لا تكمل المكونات الثلاثة بعضها البعض، بل ترتبط ببعضها.
العملة الرقمية - بنية Stablecoin، بروتوكول Sign وTokenTable ليست ثلاث خيارات. إنها ثلاث شروط لوجود النظام.

لا تفتقر Crypto إلى المنتجات. بل تفتقر إلى القبول من الحكومة. وهذا هو السبب في أن معظم أنظمة onchain لا تزال تدور فقط حول الحلقات المألوفة مثل DeFi، والتداول، والتكهن.
بروتوكول Sign يختار الذهاب مباشرة إلى تلك النقطة الحرجة. ليس عن طريق بناء منتج إضافي. ولكن عن طريق البناء للجهات التي تتحكم في العالم الحقيقي.
منذ البداية، لم يتجه Sign نحو B2B. بل ذهب مباشرة إلى B2G (الأعمال إلى الحكومة). يبدو أن هذا يتعارض مع الروح الأصلية للعملة المشفرة.

عندما أنظر إلى كيفية اقتراب بروتوكول Sign من الهوية، لا أبدأ من التكنولوجيا. أبدأ من سؤال أبسط:
إذا كان لدى كل دولة نظام هوية موجود بالفعل، فماذا يحاول Sign فعلاً "بناء"؟
تفترض معظم استراتيجيات الهوية الرقمية أنه يمكن البدء من جديد. قاعدة بيانات جديدة، نظام جديد، تكامل مرة واحدة يكفي.
لكن الواقع لا يعمل بهذه الطريقة.

لقد قرأت الجزء الخاص بـ Dual CBDC من بروتوكول Sign وتوقفت طويلاً عندما رأيت أنهم يفصلون بين wholesale و retail إلى مساحتين اسميتين منفصلتين، كل طبقة مع سياسة تأييد مختلفة. في البداية، كنت أعتقد أن CBDC تحتاج فقط إلى السرعة والأمان والشفافية. لكن Sign تُظهر أن هذه الطريقة في التنفيذ أكثر تعقيدًا بكثير، وفي نفس الوقت تطرح سؤالًا صعبًا: الشفافية القصوى، ولكن هل الوصول كافٍ؟
في مستوى wholesale CBDC (wCBDC)، يعمل بروتوكول Sign في مساحة wholesale مع سياسة موافقة خاصة للمعاملات بين البنوك. يمكن للبنوك إجراء تسويات بين البنوك ذات قيمة كبيرة، مع شفافية على مستوى RTGS – أي أن كل معاملة تُسجل بشفافية كما هو الحال في نظام التسوية التقليدي في الوقت الفعلي، مع إنجاز فوري. يتم دمج إدارة الاحتياطي مباشرة مع البنك المركزي. وهذا يعني أن أي معاملة كبيرة بين المؤسسات المالية لا يمكن تعديلها، وآثار التدقيق مثالية.

يمكن تأكيد معاملة CBDC على أنها صالحة دون أن يعرف أي شخص خارج المعنيين المبلغ.
هذا هو نوع النظام الذي @SignOfficial يجري تجربته مع نشرات مرخصة تستند إلى Hyperledger Fabric.
يبدو منطقيًا. لكن هذه هي اللحظة التي تبدأ فيها الأمور بالتعقيد.
ليس من الضروري إخفاء كل شيء. بل يكفي الكشف عن ما يجب الكشف عنه.
من الناحية النظرية، فإن CBDC دائمًا ما يكون عالقًا بين قطبين. من جهة الشفافية مثل RTGS، حيث ترى البنوك كل شيء. ومن جهة الخصوصية مثل النقود، حيث لا يرى أي شخص شيئًا سوى المعنيين. معظم الأنظمة تختار نقطة في المنتصف.

في الأيام القليلة الماضية، قضيت وقتًا طويلاً في قراءة الوثائق الطبيعية وأشعر بشغف غير عادي. ليس نوع الشغف الذي يشعر به المرء عند رؤية مشروع يتحدث عن الخصوصية، بل هو شكل من أشكال... الشك الخفيف. لأن القضية التي يتناولونها مألوفة للغاية، لكن الطريقة التي يقتربون بها تجعلني غير متأكد مما إذا كنت أفهم بشكل صحيح أم لا.
في عالم العملات الرقمية، تم سرد قصة الخصوصية مرات عديدة. معظمها يسير في اتجاه مشابه. البلوكشين شفاف، يمكن للجميع قراءة البيانات، وتدقيق كل شيء. إذا كنت بحاجة إلى الخصوصية، فأضف طبقة حماية فوقها. إخفاء العنوان، تشويش البيانات، أو استخدام المعرفة الصفرية لتقليل كمية المعلومات المكشوفة. هذه السردية نظيفة جدًا. الشفافية هي الافتراضية، والخصوصية هي الجزء الإضافي.

لم يكن من العبث أن أتعلم المزيد عن @SignOfficial ، بدأت أدرك شيئًا غريبًا: ربما كنت معتادًا على النظر إلى البلوك تشين من نقطة انطلاق خاطئة. غالبًا ما أفكر في المكان الذي يتم فيه تخزين البيانات، أو أين يتم نشر النظام، قبل أن أفكر في كيفية التحقق من تلك البيانات.
مع Sign، فإن هذا الترتيب تقريبًا مقلوب.
إذا كان من الممكن أن توجد القدرة على التحقق كطبقة مستقلة، فإن السؤال لم يعد هو البيانات الموجودة في أي سلسلة، بل ما إذا كان يمكن إثباتها بالطريقة التي تقبلها الأنظمة الأخرى. ومن هذه الزاوية، بدأت أعود إلى النظر في أنظمة البلوك تشين في سياق الحكومة.

قراءة عن @SignOfficial ، لم أشعر أنه من الصعب فهمه، بل هو اختلاف عن الأساليب الشائعة للأمان في عالم التشفير.
السوق لديها سرد مألوف إلى حد ما: إذا كنت تريد بناء نظام موثوق، يجب عليك التحكم في الأمان من البداية إلى النهاية. من الأفضل أن يكون لديك سلسلة خاصة، ومدقق خاص، وآلية خاصة. باختصار، كلما كانت الأمان أكثر "استقلالية" كان ذلك أفضل. يبدو أن هذا منطقي جدًا، خاصة عند الحديث عن الأنظمة التي تخدم الحكومة أو المؤسسات.