Người mới trong DeFi dễ nhầm lẫn hai thứ: giao thức được sử dụng và token có nhu cầu. Hai việc này có ảnh hưởng lẫn nhau nhưng không thể coi là tương đương.

Theo cách nhìn của Haedal, người dùng có thể thế chấp SUI để nhận haSUI và thông qua liquid staking để các phần vốn trước đó bị khóa có thêm nhiều cách sử dụng hơn. Đây là cách sử dụng protocol, tức là bản thân sản phẩm được dùng để làm gì.

Nhưng nhu cầu đối với token HAEDAL lại cần xem xét một nhóm câu hỏi khác. Người dùng thế chấp SUI không nhất thiết phải nắm giữ HAEDAL. Việc nắm bắt giá trị chủ yếu liên quan đến veHAEDAL, boost, quản trị và HMM fee buyback. Việc có người dùng giao thức không đồng nghĩa với việc nhu cầu đối với token sẽ tăng theo cùng một lúc.

Tách riêng việc xem là điều rất quan trọng. Chỉ nhìn câu chuyện của thị trường, rất dễ hiểu “Haedal trong Sui LST có mức độ sử dụng” thành “token HAEDAL chắc chắn sẽ được hưởng lợi”. Cách đọc chặt chẽ hơn là tách riêng lộ trình của người dùng và lộ trình “bắt” token: ai dùng sản phẩm, ai nắm giữ token, dòng tiền doanh thu quay trở lại.

Bài viết này không sử dụng những con số TVL được thổi phồng trong thị trường để làm căn cứ đánh giá giá trị hiện tại. Với người mới bắt đầu, điểm mấu chốt là phân biệt giữa protocol usage (mức độ sử dụng giao thức), fee flow (dòng phí), governance utility (tiện ích quản trị) và token demand (nhu cầu token)