Na Munich Security Conference liderzy przyznali: powojenny porządek z 1945 roku jest w zasadzie wyczerpany
Według Ray'a Dalio, to Etap 6 Wielkiego Cyklu — okres chaosu, kiedy zasady się rozmywają, a siła zaczyna dyktować warunki.
Kluczowe tezy:
➥ Stosunki międzynarodowe coraz bardziej przypominają prawo dżungli: jeśli państwo jest silniejsze od instytucji takich jak ONZ — ustala zasady.
➥ Obecnie równolegle toczy się 5 rodzajów wojen:
handlowe, technologiczne, geopolityczne, kapitałowe i wojskowe.
Pierwsze cztery mogą trwać około 10 lat, zanim zacznie się bezpośrednie starcie.
➥ Najbardziej niebezpieczny scenariusz — gdy strony mają porównywalną siłę militarną i nieprzejednane sprzeczności. Dziś główny punkt napięcia — USA i Chiny (czynnik Tajwanu).
➥ Historyczna analogia:
Wielka depresja 1929 roku → wojny celne i protekcjonizm → embargo na ropę przeciwko Japonii → Pearl Harbor dwa lata później.
➥ Według Daliо, ekonomiczne zderzenie USA i Chin powtarza dynamikę lat 30.
➥ Wojny są finansowane przez emisję, co dewaluuje dług i walutę. W kryzysach możliwe są zamknięcia rynków, kontrola kapitału i złamanie dotychczasowych "bezpiecznych" aktywów.
➥ Klasyczna ochrona kapitału w czasach wojennych — wyjście z długu i zakup złota.
Daliо — założyciel Bridgewater Associates, największego na świecie funduszu hedgingowego. Jego stanowisko jest proste:
wszystkie wielkie mocarstwa przechodzą szczyt, a następnie spadek. USA są jednym z najdłużej istniejących imperiów, ale teraz znajdują się na historycznym rozdrożu.